“Công nghệ chiếu xạ thực phẩm đang ngày càng phát triển, giúp bảo đảm an toàn thực phẩm và tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế”, một phiên thảo luận tại trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ở Vienna cho biết.

Tại Hội nghị quốc tế về An toàn và Kiểm soát thực phẩm do Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tổ chức tại Vienna, các chuyên gia đã thảo luận về những tiến bộ trong công nghệ hạt nhân phục vụ thực phẩm và nông nghiệp, góp phần bảo đảm an ninh lương thực và phát triển nông nghiệp bền vững.

IAEA và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) đang dẫn đầu trong phát triển công nghệ chiếu xạ thực phẩm, với mục tiêu loại bỏ vi khuẩn gây hại và nâng cao an toàn thực phẩm trên phạm vi toàn cầu. Chiếu xạ thực phẩm sử dụng tia gamma, chùm tia điện tử (E-Beam) hoặc tia X để tiêu diệt vi sinh vật và côn trùng gây hại mà không ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng, hương vị hay chất lượng tổng thể của sản phẩm. Công nghệ này kéo dài thời gian bảo quản của thực phẩm dễ hư hỏng và ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây hỏng thực phẩm.

Các chuyên gia thực phẩm từ các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương tham gia chuyến tham quan cơ sở chiếu xạ thực phẩm do IAEA tài trợ (C. Blackburn, FAO/IAEA).

Một xu hướng nổi bật trong lĩnh vực này là chuyển sang sử dụng các nguồn cơ học như máy phát chùm tia điện tử hoặc tia X. Phương pháp này sử dụng điện để tạo ra chùm tia có thể bật và tắt theo nhu cầu, mang lại lợi thế về an toàn và hiệu quả kinh tế. So với chiếu xạ gamma truyền thống, nguồn cơ học cho phép kiểm soát quy trình tốt hơn và không cần sử dụng đồng vị phóng xạ. Vì vậy, ngoài việc bảo đảm an toàn trong quá trình chiếu xạ, phương pháp này còn giúp mở rộng phạm vi ứng dụng của chiếu xạ thực phẩm, đặc biệt đối với các sản phẩm nhạy cảm như thịt sống, gia vị, trứng nguyên vỏ...

“Những tiến bộ gần đây trong công nghệ chiếu xạ thực phẩm đã cải thiện hiệu suất và hiệu quả của phương pháp này, đồng thời bảo đảm an toàn mà không làm giảm chất lượng thực phẩm. Điều này cho thấy tiềm năng rất lớn trong việc giảm đáng kể việc sử dụng hóa chất để bảo quản thực phẩm. Khoa học và công nghệ hạt nhân mang đến các giải pháp đổi mới và thiết thực nhằm bảo đảm an ninh lương thực và cải thiện sức khỏe cộng đồng”, ông Carl Blackburn, chuyên gia về chiếu xạ thực phẩm tại Trung tâm Kỹ thuật Hạt nhân trong Thực phẩm và Nông nghiệp của FAO/IAEA cho biết.

Các sáng kiến nghiên cứu hợp tác, như tại Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) và Đại học Texas A&M (Hoa Kỳ), đang tiên phong trong việc tối ưu hóa quy trình chiếu xạ và phát triển các ứng dụng mới nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm. Những quốc gia như Việt Nam, Trung Quốc và Hoa Kỳ đã hưởng lợi từ các công nghệ này, trong đó Việt Nam đã xuất khẩu thành công trái cây tươi sang Hoa Kỳ và Úc nhờ ứng dụng công nghệ chiếu xạ.

IAEA và FAO cũng đang hỗ trợ các quốc gia thành viên mở rộng và ứng dụng công nghệ chiếu xạ nhằm giảm thất thoát thực phẩm, ngăn ngừa các bệnh lây qua thực phẩm và thúc đẩy thương mại quốc tế.

Những nỗ lực này được phối hợp chặt chẽ với Công ước Bảo vệ Thực vật Quốc tế (IPPC) và Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Quốc tế (Codex Alimentarius Commission) để hài hòa các tiêu chuẩn chiếu xạ thực phẩm trên toàn thế giới, bảo đảm thực phẩm an toàn và chất lượng cao đến tay người tiêu dùng toàn cầu.

Trung tâm vận hành hệ thống chiếu xạ E-Beam bằng chùm tia điện tử tại Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát

Tài liệu tham khảo: Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA)

Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát

Hotline/Zalo (24/7): 093 100 0001

Website: www.chieuxatoanphat.vn

Fanpage: www.facebook.com/chieuxatoanphat

Địa chỉ: Lô A24-1, Đường Ngang 1, KCN Phú An Thạnh, xã An Thạnh, Bến Lức, Long An