Xuất khẩu rau quả trên 2 tỷ USD, tăng 22%, sầu riêng phải cạnh tranh với Thái Lan, EU siết dư lượng với thanh long
Xuất khẩu rau quả tháng 4 năm 2026 ước đạt 532 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả 4 tháng đầu năm 2026 đạt 2,06 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm 2025. Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với thị phần chiếm 51% tổng giá trị xuất khẩu.
Trung Quốc chiếm 51% xuất khẩu rau quả Việt Nam
Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá trị xuất khẩu hàng rau quả tháng 4 năm 2026 ước đạt 532 triệu USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu hàng rau quả 4 tháng đầu năm 2026 đạt 2,06 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm 2025. Mặt hàng rau quả của Việt Nam chủ yếu được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc với thị phần chiếm 51% tổng giá trị xuất khẩu.
Hai thị trường lớn tiếp theo là Mỹ và Hàn Quốc với thị phần lần lượt là 8,5% và 5%. So với cùng kỳ năm trước, giá trị xuất khẩu hàng sang thị trường Trung Quốc tăng 49,6%, Mỹ tăng 16,5%, Hàn Quốc tăng 6,3%.
Trong nhóm 15 thị trường xuất khẩu lớn nhất, giá trị xuất khẩu hàng rau quả tăng mạnh nhất ở thị trường Campuchia với mức tăng 3,6 lần và giảm mạnh nhất ở thị trường Thái Lan với mức giảm 28,6%.
Tuy nhiên, theo số liệu xuất khẩu rau quả quý 1/2026 từ Cục Hải quan, dù tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả tăng, nhưng một số mặt hàng như chuối giảm gần 20%, xoài hơn 15%, dưa hấu khoảng 12%, còn mít và chanh lần lượt giảm 7% và hơn 9%, kéo giá trong nước xuống thấp.
Theo các chuyên gia, xuất khẩu rau quả của Việt Nam đang có dấu hiệu chững lại sau hai năm tăng trưởng mạnh. Hiện, ngành rau quả Việt Nam đang đối mặt nhiều sức ép thuế đối ứng của Mỹ, trong khi Trung Quốc chưa tăng nhập khẩu trở lại khiến nhiều doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong đầu ra.
Sầu riêng là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành rau quả Việt Nam, trong Quý 1/2026, xuất khẩu sầu riêng tiếp tục là điểm sáng, tăng gần 128%. Tuy nhiên, bước sang tháng 4 và đầu tháng 5, theo một số thương lái, xuất khẩu đang gặp khó khăn, trong khi giá thu mua cũng đang ở mức thấp, khiến nông dân vô cùng lo lắng.
Ghi nhận ngày 4/5, giá thu mua sầu riêng tại khu vực miền Tây Nam Bộ như sau: Sầu riêng Ri6 đẹp 63.000 – 65.000 đồng/kg; sầu riêng Ri6 xô 48.000 – 50.000 đồng/kg; Sầu riêng Thái đẹp 94.000 – 95.000 đồng/kg; sầu riêng Thái xô 75.000 – 77.000 đồng/kg.
Trước đó, ngày 28/4, ghi nhận tại các vựa thu mua ở ĐBSCL cho thấy giá sầu riêng giống Ri6 đang giảm sâu, xuống mức thấp nhất trong nhiều tháng qua. Cụ thể, Ri6 loại A phổ biến ở mức 42.000–43.000 đồng/kg, loại B từ 28.000–30.000 đồng/kg, thậm chí có nơi dưới 25.000 đồng/kg. Với mức giá này, nhiều nhà vườn rơi vào tình trạng thua lỗ.
Trong khi đó, sầu riêng Monthong vẫn duy trì giá cao, khoảng 100.000 đồng/kg đối với loại A và 80.000 đồng/kg với loại B, cao hơn đáng kể so với Ri6 và cả Musang King. Sự chênh lệch này phản ánh rõ xu hướng tiêu thụ và yêu cầu thị trường, đặc biệt là từ Trung Quốc.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, sầu riêng Việt Nam đang chịu áp lực cạnh tranh lớn từ Thái Lan. Tháng 4 và 5 là cao điểm thu hoạch của Thái Lan, với sản lượng khoảng 1 triệu tấn trong vòng 2,5 tháng. Mỗi ngày, Trung Quốc nhập khoảng 1.500 container sầu riêng từ quốc gia này, tạo áp lực nguồn cung rất lớn.
Không chỉ vậy, người tiêu dùng Trung Quốc có xu hướng ưa chuộng giống Monthong hơn Ri6, dù giá cao hơn đáng kể. Điều này khiến Ri6 càng gặp khó trong cạnh tranh.
Ngoài yếu tố thị trường, rủi ro còn đến từ việc trộn hàng giữa các vùng trồng khác nhau, khiến kết quả kiểm nghiệm không đồng nhất. Trong bối cảnh Trung Quốc siết chặt tiêu chuẩn, chỉ cần vài lô hàng không đạt cũng có thể khiến doanh nghiệp bị dừng xuất khẩu.
Nhiều cơ hội ở các thị trường mới
Dự báo trong thời gian tới, ông Nguyên cho rằng, nhiều loại trái cây của Việt Nam như sầu riêng, xoài, thanh long, chanh leo đã được chấp nhận tại các thị trường khó tính, cho thấy sản phẩm trong nước ngày càng đáp ứng tốt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Trong bối cảnh đó, việc bưởi được phép xuất khẩu sang Australia, cùng với việc ký nghị định thư xuất khẩu chanh, bưởi sang Trung Quốc, được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho tăng trưởng kim ngạch rau quả năm 2026 theo hướng ổn định, bền vững, thay vì tăng trưởng đột biến.
Với Australia - thị trường có yêu cầu rất cao về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm, việc thâm nhập thành công không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu của quả bưởi mà còn góp phần khẳng định chất lượng, thương hiệu trái cây Việt Nam. Dù sản lượng trước mắt có thể chưa lớn, nhưng giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị sản phẩm được kỳ vọng sẽ cao hơn.
Trong khi đó, Trung Quốc vẫn giữ vai trò thị trường quyết định về quy mô và tốc độ tăng trưởng. Khi nghị định thư được ký kết, xuất khẩu chanh và bưởi sẽ từng bước chuyển sang chính ngạch, qua đó giảm rủi ro, nâng cao tính ổn định và tạo điều kiện mở rộng nhanh sản lượng.
Với diện tích trồng bưởi hơn 130.000ha, sản lượng trên 1 triệu tấn, dư địa xuất khẩu của mặt hàng này còn rất lớn, có thể trở thành một trong những trụ cột đóng góp quan trọng cho tăng trưởng ngành rau quả trong thời gian tới.
Nguồn: Báo điện tử Dân Việt