Kim ngạch nhập khẩu rau quả tăng vọt lên mức 1,6 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, đặt ra áp lực cạnh tranh lớn cho nông sản nội địa ngay trên chính "sân nhà".

Trong nửa đầu năm, kim ngạch nhập khẩu rau quả của Việt Nam đạt gần 1,6 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu rau quả chỉ tăng 14%, cho thấy nhập khẩu đang tăng nhanh hơn đáng kể.

Trái cây ngoại về Việt Nam ngày càng nhiều

“Chỉ 150.000 đồng/500 gram cherry Mỹ đỏ size 10” là lời rao trên một phiên livestream, đã thu hút chị Bình Nguyên - người tiêu dùng tại phường An Hội Tây, TPHCM đặt mua liền 3 kg. 

Chị Bình Nguyên cho biết đây là mức giá khá mềm đối với cherry Mỹ trong nhiều năm trở lại đây. “Với loại cherry Chile, giá bán còn rẻ hơn chỉ từ 120.000 - 130.000 đồng/kg, nếu mua nguyên thùng 5 kg”, chị Nguyên nói.

Ghi nhận tại một số chợ dân sinh ở TPHCM như Phạm Văn Hai (phường Tân Sơn Hòa), chợ Phạm Văn Bạch (phường An Hội Tây), chợ Thạch Đà (An Hội Tây)… người tiêu dùng không khó để tìm kiếm các sản phẩm trái cây nhập ngoại từ đào, lê nâu, táo, măng cụt, cho tới kiwi, nho.

Bà Hạnh - tiểu thương tại chợ Thạch Đà cho biết, dù trái cây trong nước đang vào mùa và giá rất rẻ, nhưng người tiêu dùng vẫn có nhu cầu mua các loại quả mà Việt Nam không có hoặc không đủ cung ứng như kiwi, nho, táo, cam ngọt… Vì thế, những tiểu thương như bà Hạnh vẫn phải nhập khẩu để phục vụ tiêu dùng hằng ngày.

Cũng theo bà Hạnh, hiện nay giá trái cây nhập khẩu đã mềm hơn, đơn cử lê nâu nhập khẩu trước đây phải trên 100.000 đồng/kg, nhưng nay chỉ dao động từ 80.000 - 90.000 đồng/kg. Bên cạnh đó, nguồn nhập khẩu cũng phong phú hơn từ Trung Quốc, Thái Lan, Mỹ, Nam Phi…

Ở khối siêu thị bán lẻ, bà Phan Bảo Thy - Giám đốc truyền thông Siêu thị Thực phẩm Kingfoodmart thông tin, sức mua ở nhóm trái cây nhập khẩu đang duy trì đà tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm, nổi bật ở các sản phẩm đến từ New Zealand, Mỹ, Úc, Hàn Quốc và Nam Phi. 

“Dữ liệu của chúng tôi ghi nhận, mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm tăng ở mức hai chữ số so với cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt ở các dòng trái cây có chất lượng ổn định và phù hợp với nhu cầu tiêu dùng hằng ngày như kiwi, táo, nho, cam hay lê. Người tiêu dùng hiện không chỉ mua vào các dịp lễ, Tết mà dần xem trái cây nhập khẩu là lựa chọn thường xuyên nhờ chất lượng ổn định, nguồn gốc rõ ràng và giá thành ngày càng hợp lý”, bà Thy chia sẻ.

Bà Thy cho biết thêm, một trong những yếu tố thúc đẩy sức mua là nguồn cung nhập khẩu dồi dào, giúp mặt bằng giá của nhiều mặt hàng giảm so với cùng kỳ năm trước. Tùy từng mùa vụ và xuất xứ, giá bán của một số dòng kiwi, táo, nho… giảm khoảng 5-15%. Điều này giúp người tiêu dùng tiếp cận trái cây nhập khẩu với mức giá cạnh tranh hơn trước. 

Tương tự tại chuỗi bán lẻ An Nam Gourmet, bà Trần Vũ Ngọc Thúy - Trưởng phòng Chiến lược và Vận hành cho biết, nhu cầu đối với trái cây và nông sản nhập khẩu có chất lượng cao và nguồn gốc rõ ràng, luôn duy trì ở mức tăng trưởng tích cực từ 5-8%. Trong đó nhóm khách hàng trung cấp, cao cấp chi tiêu nhiều cho các dòng trái cây như dâu tây, nho, táo, việt quất, cherry.

Ghi nhận dữ liệu trong 6 tháng đầu năm, bà Thúy cho hay, sức mua đối với táo nhập khẩu tăng trưởng 26% so với cùng kỳ, tiếp đến là việt quất tăng 23%, cherry tăng 20%, nho tăng 5%... Ngoài ra một số sản phẩm rau như bông cải xanh, baby spinach cũng tăng trưởng ấn tượng 2 con số.

Số liệu từ Hải quan Việt Nam ghi nhận, tính sơ bộ 20 ngày đầu của tháng 6, cùng với sự tăng trưởng của kim ngạch xuất khẩu, kim ngạch nhập khẩu rau quả vào Việt Nam tăng 14,5% so với tháng trước, đạt hơn 270 triệu USD. Tính chung 6 tháng đầu năm nhập khẩu rau quả vào Việt Nam đạt gần 1.6 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ này tăng cao hơn so với mức tăng 14% của xuất khẩu rau quả.

Về cơ cấu nguồn cung, Trung Quốc vẫn là thị trường cung cấp rau củ, trái cây lớn nhất cho Việt Nam nhờ vào ưu thế giá thành, vị trí địa lý gần và tính mùa vụ bổ trợ tốt cho thị trường trong nước (các loại nấm, tỏi, hành tây, táo…). Theo đó, trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu rau quả từ Trung Quốc đạt xấp xỉ 503 triệu USD, tăng gần 49% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm xấp xỉ 39%  trong tổng kim ngạch nhập khẩu.

Ngoài ra, các thị trường ôn đới chất lượng cao khác như Mỹ, Úc, New Zealand, Nam Phi, Hàn Quốc cũng đang cung ứng các dòng trái cây cao cấp cho hệ thống siêu thị và chuỗi hàng hóa sạch tại các đô thị lớn của Việt Nam.

Người Việt đề cao tính an toàn trong mua sắm

Trao đổi với Dân Trí, ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) đánh giá, tốc độ tăng trưởng của rau quả nhập khẩu cho thấy sự quan tâm và nhu cầu của người tiêu dùng, nhất là vấn đề chất lượng. Số liệu trên cũng phản ánh xu hướng hội nhập hai chiều của ngành rau quả. Việt Nam không chỉ đẩy mạnh xuất khẩu các loại trái cây nhiệt đới thế mạnh mà còn là thị trường tiêu thụ tiềm năng cho các loại nông sản đặc trưng từ các quốc gia ôn đới.

Ông Mười cho biết, theo ghi nhận của VINAFRUIT, nguồn cung rau quả cho Việt Nam trong 5 tháng đầu năm, và nửa đầu tháng 6 chủ yếu tập trung vào hai nhóm mục đích rõ rệt là tiêu dùng nội địa phân khúc cao cấp và nhập khẩu nguyên liệu phục vụ công nghiệp chế biến sâu.

Cũng theo vị này, ngoài việc gia tăng nguồn cung dẫn tới giá thành giảm, một trong những tác động giúp rau quả ngoại ngày càng phổ biến là thuế nhập khẩu giảm mạnh, nhờ vào các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP… đã kéo thuế của nhiều mặt hàng về mức thấp, thậm chí là 0%.

Tuy nhiên nhìn nhận ở góc độ thương mại, ông Mười cho rằng, sự gia tăng nhanh của trái cây nhập khẩu cũng tạo áp lực cạnh tranh đáng kể lên sản phẩm trong nước, đặc biệt ở phân khúc trung cấp. Nhiều loại trái cây nội địa gặp khó trong cạnh tranh về mẫu mã, khả năng bảo quản và tính ổn định của nguồn cung.

“Vì thế, việc nâng cao chất lượng đầu ra của nông sản nội địa và đẩy mạnh quảng bá từ hình ảnh, bao gói nông sản Việt chất lượng cao… sẽ là vấn đề cần được các doanh nghiệp, nhà phân phối và cả khối nông dân, hợp tác xã cần phải lưu ý, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng đề cao tính an toàn của sản phẩm”, ông Mười nhấn mạnh.

Nguồn: Báo điện tử Dân trí