Thị trường sầu riêng tại các tỉnh miền Tây và Tây Nguyên đang trải qua những ngày biến động mạnh khi bước vào cao điểm mùa mưa và thu hoạch rộ. Trái ngược với không khí nhộn nhịp đầu vụ, mức giá thu mua tại vườn hiện đang sụt giảm sâu.

Thị trường ảm đạm, giá sầu riêng Ri6 giảm sâu

Thị trường những ngày qua, giá sầu riêng tại vườn liên tục bị đẩy xuống thấp. Riêng với dòng sầu riêng Ri6, mức giá đang chạm đáy. Ri6 loại A chỉ còn khoảng 37.000 đồng/kg, loại B rớt mạnh, xuống 22.000 đồng/kg. Các dòng Ri6 lỗi nhẹ, hàng dạt hoặc đồi mồi thậm chí chỉ được thu mua 20.000 – 35.000 đồng/kg. Trong khi loại sầu riêng này thường ở mức 100.000 đồng, có khi 150.000 đồng/kg. Ngay cả giống sầu riêng Thái (Monthong) vốn giữ giá tốt hơn hiện cũng đã giảm sâu, dao động 63.000 - 68.000 đồng/kg tùy khu vực.

“Mặc dù sầu riêng vẫn xuất khẩu tốt, nhưng do đang vào mùa thu hoạch và mùa mưa nên giá sầu riêng khá thấp”, anh Hoàng Tiến, một thương lái sầu riêng lâu năm tại miền Tây thổ lộ.

Anh Tiến cho rằng, bên cạnh áp lực nguồn cung tăng mạnh khi bước vào mùa thu hoạch rộ kết hợp với thời tiết mưa nhiều làm ảnh hưởng đến chất lượng cơm trái, thì thị hiếu tiêu dùng thay đổi cùng là nguyên nhân khiến giá sầu riêng Ri6 giảm mạnh.

“Dòng Ri6 hiện không còn được thị trường xuất khẩu ưa chuộng như trước, đồi mồi nhiều làm mất thẩm mỹ, trong khi thương lái chỉ tập trung gom hàng Thái (Monthong) để xuất khẩu. Khi đầu ra bị thắt chặt mà lượng cắt tại vườn quá lớn, việc Ri6 rớt giá sập sàn là điều không tránh khỏi”, anh Tiến bộc bạch.

Sự chênh lệch giá kỷ lục giữa sầu riêng Ri6 và sầu riêng Thái (Monthong) trong năm nay đang là tâm điểm chú ý của cả thị trường. Nếu như những năm trước, mức chênh lệch giữa hai giống này chỉ dao động khoảng vài nghìn đến hơn mười nghìn đồng/kg, thì năm nay khoảng cách này đã kéo giãn rất rộng (có thời điểm giá Monthong cao gần gấp đôi Ri6).

Một giám đốc công ty xuất khẩu sầu riêng ở Cần Thơ cho rằng, do sầu riêng Monthong chiếm ưu thế: Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng chuộng sầu riêng Thái (Monthong) nhờ lợi thế trái lớn, cơm dày, vị ngọt thanh, tỷ lệ hao hụt sau cấp đông thấp và đặc biệt là rất phù hợp để làm nguyên liệu cho ngành công nghiệp thực phẩm (bánh ngọt, kem, lẩu sầu riêng). Trong khi đó, sầu riêng Ri6 gặp khó khi xuất tươi: Ri6 có vị ngọt béo đậm đà, rất hợp gu người Việt nhưng cơm có màu vàng đậm và xơ nhiều hơn. Khi vận chuyển đường dài như sang Trung Quốc, nếu không kiểm soát tốt nhiệt độ, Ri6 dễ bị bón cục hoặc nhão, khiến các vựa thu mua bên đó ép giá mạnh hoặc giảm bớt sản lượng mua tươi.

Đồng quan điểm, ông Huỳnh Tấn Lộc - Giám đốc HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp (Đồng Tháp) bổ sung, áp lực còn đến từ việc các vùng trồng ở miền Tây, miền Đông và Tây Nguyên đồng loạt vào vụ. Sự lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu trên thị trường xuất khẩu chính là nguyên nhân trực tiếp kéo ghì giá sầu riêng xuống.

Chuẩn hóa quy trình trồng, giữ vững thị trường

Giá cả bấp bênh, yêu cầu từ các đối tác quốc tế lại ngày càng khắt khe, đặc biệt là các quy định về kiểm soát mã vùng trồng và dư lượng chất cấm. Việc xuất hiện các thông tin cảnh báo về hàm lượng chất Cadimi hay Vàng O thời gian qua đã đặt ra yêu cầu sống còn cho việc chuẩn hóa quy trình canh tác.

Để tự cứu mình trước khi đợi thị trường phục hồi, nhiều hợp tác xã đã bắt tay vào hành động cụ thể. Tại HTX Sầu riêng Ngũ Hiệp, các nhà vườn đang khẩn trương thay đổi thói quen sản xuất, chủ động giảm hàm lượng bón phân chứa Cadimi tích tụ trong đất bằng cách chuyển sang sử dụng các loại lân dễ tiêu phun trực tiếp qua lá thay vì bón gốc vô tội vạ.

"Bây giờ kiểm soát vùng trồng vô cùng nghiêm ngặt, thương lái trước khi thu mua sầu riêng phải lấy mẫu test trước tại vườn, nếu đạt chuẩn hoàn toàn, không vướng dư lượng chất cấm thì họ mới xuống tiền. Nông dân phải đồng lòng chuẩn hóa quy trình canh tác để rộng đường bán sầu riêng", ông Lộc cho biết.

Ông Lê Văn Bình – nông dân trồng sầu riêng xã Tân Phong (Đồng Tháp) cho biết, hiện tại đa số nông dân trồng sầu riêng ở địa phương đã cải tạo các vườn già cỗi cho đạt chuẩn xuất khẩu để bán sầu riêng cho thương lái.

“Tôi đang cải tạo 6 công đất đang trồng sầu riêng (khoảng 80 cây) sang trồng sầu riêng áp dụng quy trình khép kín, an toàn”, ông Bình chia sẻ.

Rõ ràng, làn sóng lao dốc của giá sầu riêng năm 2026 chính là lời cảnh báo đắt giá nhất cho tư duy làm nông nghiệp tự phát. Canh tác sạch, chuẩn hóa quy trình từ gốc không còn là khẩu hiệu khuyến khích, mà đã trở thành tấm vé thông hành bắt buộc để sầu riêng Việt vượt qua rào cản kỹ thuật khắt khe và đứng vững trên thị trường nước ngoài.

Nguồn: Báo điện tử Dân Việ