Từ tín hiệu tích cực của thị trường, nhiều doanh nghiệp trái cây đang đẩy nhanh liên kết vùng nguyên liệu, nâng chuẩn sản xuất và chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh mới.

Đón sóng thị trường tỷ dân

Mỗi tuần xuất từ 8-10 container thanh long sang Trung Quốc cùng nhiều thị trường châu Á, ông Võ Huy Hoàng - Giám đốc Công ty trái cây Hoàng Thọ cho biết, khách hàng liên tục hỏi về mặt hàng bưởi da xanh của Việt Nam.

Theo ông Hoàng, nhu cầu của thị trường Trung Quốc đối với bưởi và chanh Việt Nam rất lớn, đặc biệt là bưởi da xanh. Không chỉ tiêu thụ mạnh, đây còn là nhóm trái cây sử dụng hàng ngày nên sức mua được đánh giá ổn định hơn nhiều loại trái cây theo mùa.

Để đón cơ hội từ thị trường, doanh nghiệp đã kết nối với nhiều hợp tác xã tại Đồng Tháp, Vĩnh Long để chuẩn bị vùng nguyên liệu phục vụ xuất khẩu. “Khi nghe tin được mở cửa, tôi đi ngay lên TP.HCM để tìm hiểu quy trình triển khai. Khách hàng của tôi yêu cầu có hàng là phải chuyển ngay cho họ”, ông Thọ nói.

Tương tự, bà Ngô Tường Vy - Tổng Giám đốc Chánh Thu Group cho biết, doanh nghiệp đã khảo sát thị trường Trung Quốc nhiều năm qua và nhận thấy bưởi Việt Nam có dư địa lớn để chen chân vào hệ thống bán lẻ nước này.

Theo bà Vy, dù Trung Quốc cũng trồng nhiều loại bưởi nhưng bưởi da xanh Việt Nam được đánh giá cao nhờ hương vị riêng. Doanh nghiệp đã trực tiếp làm việc với các chuỗi siêu thị tại Trung Quốc để chuẩn bị cho kế hoạch xuất khẩu khi vùng trồng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

“Điều quan trọng là phải tạo ra sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu thị trường. Nếu làm được bài bản, đây sẽ là đầu ra ổn định để người dân mạnh dạn đầu tư, cải thiện vùng trồng”, bà Vy nói.

Ở góc độ hiệp hội ngành hàng, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định, việc mở cửa thêm cho bưởi và chanh sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu rau quả trong bối cảnh nhiều thị trường lớn đang siết tiêu chuẩn kỹ thuật.

Theo ông Nguyên, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ rất lớn đối với nhóm trái cây có múi. Dù cạnh tranh trực tiếp với hàng nội địa Trung Quốc và nhiều quốc gia khác như Thái Lan, Ai Cập hay Thổ Nhĩ Kỳ, trái cây Việt Nam vẫn có lợi thế về hương vị và chi phí logistics.

“Điểm quan trọng là phải tổ chức sản xuất phù hợp thời vụ, tránh cạnh tranh trực diện với mùa thu hoạch của Trung Quốc. Nếu làm tốt trái vụ và kiểm soát chất lượng ổn định, bưởi và chanh Việt Nam vẫn có khả năng mở rộng thị phần”, ông Nguyên đánh giá.

Nâng chuẩn vùng trồng

Cùng với cơ hội mở rộng xuất khẩu, việc bưởi và chanh được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức sản xuất. Nếu trước đây nhiều vùng trồng chủ yếu tiêu thụ qua thương lái hoặc xuất khẩu nhỏ lẻ thì nay muốn đi đường dài buộc phải thay đổi theo hướng bài bản hơn.

Ông Hoàng Trung - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, định hướng của ngành hiện nay không còn chạy theo sản lượng mà tập trung nâng chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.

Theo Thứ trưởng việc ký kết nghị định thư mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là tổ chức lại sản xuất đồng bộ từ vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đến kiểm soát dịch hại và truy xuất nguồn gốc.

“Muốn xuất khẩu bền vững thì phải quản lý tốt mã số vùng trồng, kiểm soát được dịch hại, nhật ký canh tác và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là điều kiện bắt buộc để trái cây Việt đi xa hơn”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Không chỉ dừng ở yêu cầu kỹ thuật, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hiện cũng bắt đầu chuyển mạnh sang mô hình sản xuất xanh để thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới trên thế giới.

Ông Nguyễn Đình Tùng - Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group cho biết, doanh nghiệp đã chuyển dần sang sử dụng năng lượng tái tạo, xe điện và yêu cầu các đối tác trong chuỗi cung ứng cùng tham gia giảm phát thải.

Theo ông Tùng, các thị trường nhập khẩu hiện không chỉ quan tâm chất lượng trái cây mà còn chú ý tới tiêu chuẩn môi trường, phát thải carbon và tính bền vững của chuỗi sản xuất. Vì vậy, việc nâng chuẩn vùng trồng, xây dựng chuỗi truy xuất nguồn gốc và phát triển nông nghiệp xanh sẽ trở thành hướng đi tất yếu nếu trái cây Việt muốn nâng sức cạnh tranh trong giai đoạn tới.

Nguồn: Báo Nông Nghiệp và Môi trường