Giá hợp lý, nguồn cung ổn định và dễ chế biến đang giúp cá tra Việt Nam xuất hiện nhiều hơn tại nhà hàng, siêu thị và bữa ăn gia đình ở Nhật Bản.

Ngày càng ưa chuộng từ nhà hàng, bữa ăn gia đình...

Japannews đưa tin, khi nhu cầu tiêu thụ cá da trơn tăng lên, cá tra (thuộc chi Pangasius) đang trở thành một lựa chọn quen thuộc, xuất hiện ngày càng nhiều trong thực đơn của các chuỗi nhà hàng cũng như trên bàn ăn của người tiêu dùng Nhật Bản.

Được tiêu thụ rộng rãi ở nhiều nước, đặc biệt tại Đông Nam Á, cá tra là nguồn thực phẩm có giá phải chăng và nguồn cung ổn định. Hương vị nhẹ, dễ ăn giúp loại cá này phù hợp với nhiều món, đồng thời tốc độ sinh trưởng nhanh tạo thuận lợi cho việc bảo đảm nguồn cung.

Lượng cá tra nhập khẩu vào Nhật Bản đang gia tăng trong bối cảnh những loại thủy sản quen thuộc như cá hồi và lươn ngày càng ít xuất hiện trên bàn ăn do sản lượng khai thác giảm và giá tăng cao.

Tại Kura Sushi Global Flagship Store Namba Parks South - một nhà hàng sushi băng chuyền ở quận Naniwa, Osaka, một người đàn ông 74 tuổi đến từ quận Chuo đã thử món sushi cá tra được xử lý theo phương pháp ikejime (kỹ thuật xử lý cá giúp giữ độ tươi ngon). Ông nhận xét: “Cá không có mùi tanh và rất dễ ăn. Đây là lựa chọn hoàn hảo khi tôi muốn ăn cá thịt trắng”.

Cá tra chủ yếu được nuôi tại các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Đây là một loại cá da trơn, có những cá thể có thể dài hơn 1m.

Về hình thức, fillet cá tra khá giống các loại cá thịt trắng thông thường, nhưng điểm hấp dẫn nổi bật nằm ở kết cấu thịt mềm và có độ đàn hồi đặc trưng.

Tại Nhật Bản, trước đây cá tra chủ yếu được sử dụng để chế biến các món cá thịt trắng chiên. Tuy nhiên, loại cá này nhanh chóng được biết đến như một sản phẩm thay thế cho lươn có giá cao, qua đó giúp thị trường và hệ thống phân phối ngày càng mở rộng.

Kura Sushi Inc., đơn vị vận hành chuỗi nhà hàng sushi Kura Sushi, đã đưa cá tra vào thực đơn thường xuyên từ tháng 11/2024. Theo doanh nghiệp, với mức giá từ 115 yen, giá cả hợp lý là một trong những yếu tố quan trọng giúp cá tra được ưa chuộng, đặc biệt đối với các gia đình.

... đến siêu thị và hệ thống bán lẻ quy mô lớn

Cá tra cũng đang ngày càng phổ biến tại các siêu thị và hệ thống bán lẻ quy mô lớn ở Nhật Bản. Fillet cá tra hiện được bán tại tất cả cửa hàng Costco, chuỗi bán buôn theo mô hình thành viên. Tập đoàn AEON cũng đã kinh doanh sản phẩm này từ năm 2014.

Nhờ hương vị nhẹ, cá tra có thể được chế biến theo nhiều công thức và phương pháp khác nhau như: Meunière (cá áp chảo kiểu Pháp), tatsuta-age (cá tẩm bột chiên kiểu Nhật), acqua pazza (cá nấu kiểu Địa Trung Hải) hay nitsuke (cá kho kiểu Nhật với nước tương, mirin và đường).

“Loại cá này rất dễ đưa vào thực đơn và vẫn còn dư địa tăng trưởng đáng kể”, một nguồn tin trong ngành dịch vụ ăn uống nhận định.

Mới đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) thông tin, Báo Minato Shimbun cho biết, ngày 11/9, Tập đoàn thủy sản Kyokuyo tổ chức hội chợ trưng bày và giao thương tại Osaka với sự phối hợp của 4 chi nhánh Osaka, Nagoya, Hiroshima và Fukuoka. Khoảng 500 mặt hàng thủy sản và thực phẩm chế biến được giới thiệu tới khoảng 760 khách hàng, đối tác thương mại.

Trong số các sản phẩm được giới thiệu, Kyokuyo đặc biệt chú ý tới cá tra và cá trích như những nguồn thủy sản có giá tương đối hợp lý và nguồn cung ổn định. Đây là yếu tố ngày càng quan trọng đối với thị trường Nhật Bản khi giá nhiều loại thủy sản truyền thống tăng cao và nguồn cung khai thác tự nhiên khó dự báo.

Trước đó, tại Triển lãm Thủy sản Quốc tế Nhật Bản tổ chức ở Tokyo từ ngày 19 - 21/8/2026, Kyokuyo cũng xác định cá tra là một trong những sản phẩm thủy sản được tập trung giới thiệu. Doanh nghiệp bố trí hoạt động dùng thử và trình diễn sản phẩm nhằm tiếp cận các khách hàng thương mại.

Đáng chú ý, Kyokuyo đã có sản phẩm cá tra Việt Nam trong hệ thống phân phối thực phẩm chuyên nghiệp tại Nhật Bản. Một trong các sản phẩm được chào bán là fillet cá tra đông lạnh đã bỏ da, bỏ xương, chế biến tại Việt Nam, có thể sử dụng cho nhiều món ăn Nhật Bản, phương Tây và Trung Hoa.

Theo thống kê thương mại của Bộ Tài chính Nhật Bản, năm 2012 - thời điểm fillet cá da trơn đông lạnh, bao gồm cá thuộc giống Pangasius, lần đầu được ghi nhận trong số liệu thống kê - lượng nhập khẩu chỉ đạt 646 tấn thì đến năm 2024, con số này đã tăng vọt lên 10.668 tấn.

Nguồn cung ổn định tạo lợi thế

Sự gia tăng mạnh mẽ về nhập khẩu và phân phối phần lớn nhờ vào triển vọng đầy hứa hẹn về nguồn cung ổn định. Tình trạng sản lượng đánh bắt sụt giảm ở các loại hải sản phổ biến thường xuyên xảy ra do nhiệt độ nước biển tăng và nạn đánh bắt quá mức tràn lan.

Theo Sách trắng về Ngư nghiệp năm tài chính 2024, tổng sản lượng đánh bắt cá thu đao Thái Bình Dương (sanma), mực ống Nhật Bản và cá hồi trong năm 2023 đã giảm mạnh, chỉ còn khoảng 20% ​​so với sản lượng ghi nhận cách đây 9 năm.

Cá tra có tốc độ tăng trưởng nhanh, phát triển từ cá bột chỉ dài vài cm lên kích cỡ thương phẩm chỉ trong vòng vài tháng.

"Loài cá này có thể nuôi với mật độ cao, cùng hiệu quả sử dụng thức ăn tuyệt vời (thể hiện qua lượng thành phẩm thu được trên một lượng thức ăn nhất định) giúp kiểm soát chi phí sản xuất. Điều này biến nó thành một nguồn thực phẩm giá trị", Giáo sư Ikuo Hirono, Đại học Khoa học và Công nghệ Hàng hải Tokyo nhận định.

Từ một nguyên liệu chủ yếu được sử dụng cho các món cá thịt trắng chiên, cá tra đang từng bước tìm được chỗ đứng rộng hơn trên bàn ăn người Nhật. Trong bối cảnh nguồn cung thủy sản tự nhiên ngày càng khó dự báo và giá nhiều sản phẩm truyền thống tăng cao, lợi thế về giá, khả năng cung ứng ổn định và tính linh hoạt trong chế biến có thể tiếp tục mở rộng cơ hội cho cá tra Việt Nam tại Nhật Bản.

Theo số liệu Hải quan Việt Nam, 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra Việt Nam sang Nhật Bản đạt 36,31 triệu USD, tăng 20,8% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, kim ngạch đạt 5,47 triệu USD, tăng 23,7%.

Quy mô này còn nhỏ so với các thị trường lớn của cá tra Việt Nam, nhưng mức tăng trên 20% cho thấy nhu cầu tại Nhật Bản đang cải thiện rõ rệt. Sự quan tâm của các nhà nhập khẩu, phân phối lớn cùng việc cá tra hiện diện ngày càng nhiều từ nhà hàng sushi đến hệ thống bán lẻ đang mở thêm dư địa cho sản phẩm Việt Nam tại thị trường này.

Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường